Utwory

Rewirowy Czumiełow szedł przez miejskie targowisko. Nagle usłyszał wrzaski i zobaczył złotnika Chriukina, który wybiegł ze składu drzewa kupca Piczugina trzymając w górze palec pogryziony przez psa. Chriukin chciałby otrzymać od właściciela psa odszkodowanie. Oczumiełow postanowił ukarać właściciela psa, ale wtedy dowiedział się, że pies należy do generała Żygałowa. Rewirowy nakrzyczał na złotnika, twierdząc, że taki mały pies nie byłby w stanie ugryźć go w palec. Nagle stójkowy powiedział, że to nie jest pies generała, wtedy Oczumiełow wziął w obronę Chriukina. Wtem ktoś z tłumu stwierdził, że to na pewno jest pies generała. Oczumiełow znów zmienił zdanie i całą winę za zaistniałą sytuację zrzucił na złotnika. Na placu targowy pojawił się kucharz generała, który poinformował zebranych, że jest to pies brata generała. Oczumiełow w ciepłych słowach wyraża się o psie, a jednocześnie odgraża się Chriukinowi.

Kameleon to stworzenie wyjątkowe w świecie zwierząt – chroni się przed niebezpieczeństwem za pomocą mistrzowskich umiejętności upodobnienia się do otoczenia. W opowiadaniu Czechowa cechy kameleona ma bohater – rewirowy Oczumiełow, który w zależności od sytuacji i tego, z kim ma do czynienia, potrafi zamieniać swoje poglądy, postawę, decyzje. Akcja opowiadania rozgrywa się w drugiej połowie XIX wieku, w czasach współczesnych autorowi. Miejscem akcji jest prowincjonalne miasteczko rosyjskie, a konkretnie zatłoczony plac targowy. Główny bohater, Oczumiełow – rewirowy to człowiek zmieniający swoje poglądy w zależności od sytuacji. Rozpatruje sprawę pogryzienia złotnika Chriukina przez psa. Kiedy świadkowie zajścia twierdzą, że pies jest zwyczajnym kundlem-przybłędą, Oczumiełow jest gotów go uśpić, a właściciela skazać na zapłacenie wysokiej grzywny. Kiedy ktoś stwierdza, że pies może należeć do brata generała, rewirowy natychmiast bagatelizuje całe zajście i gani Chriukina za wszczęcie niepotrzebnej awantury.