Utwory

H. Balzak, malując obraz życia społeczeństwa francuskiego czasów restauracji Burbonów, poddaje go surowej ocenie. Światem ukazanym w „Ojcu Goriot” rządzą pieniądze, które niszczą wszystkie wartości oraz niweczą międzyludzkie więzy i uczucia. Pieniądz daje władzę i pozycję społeczną, ale jednocześnie prowadzi do demoralizacji jednostki (Rastignac), unicestwia więzy małżeńskie (Delfina, Anastazja), rodzinne (ojciec Goriot i jego córki), staje się przyczyną tragedii (śmierć Goriota). Uczciwy bunt przeciw takiej rzeczywistości okazuje się niemożliwy; ze złem można walczyć jedynie złem, jak to czyni jeden z bohaterów, Vautrin. Postaci stworzone przez Balzaka stanowią wytwór czasów, w jakich żyją; warunki społeczne kształtują ich osobowość i charakter. Syntezie epoki, ukazaniu typowych ludzkich zachowań człowieka czasów Restauracji (kariera Rastignaca) towarzyszy w powieści problematyka ponadczasowa, ogólnoludzka: demoralizacja jednostki (Ranstignac), niszcząca siła namiętności (Goriot), motyw buntu (Vautrin).